2025 yılında her iki Fransızdan biri yapay zekayı kullandı. Ancak, iş dünyasında benimseme hala temkinli, kullanımlar genellikle basit ve eğitim neredeyse yok. Google için yapılan büyük Ipsos BVA araştırması, kapsamlı bir durum tespiti yapıyor ve hızlandırma için gerekli olan unsurları belirtiyor.
Öne Çıkanlar:
- Yapay zeka kullanımı Fransa'da iki yılda iki katına çıktı, ancak yalnızca %9'u iş yerinde günlük olarak kullanıyor.
- %70'lik bir yönetici kesimi, yapay zekanın şirketlerinin verimliliğini artırdığını düşünüyor, ancak çalışanlar bu görüşü henüz paylaşmıyor.
- Küçük işletmeler yapısal olarak önemli bir gerilik yaşıyor, ancak yöneticileri, çalışanların ortalamasından daha yaratıcı bir şekilde yapay zekayı kullanıyor.
- Sadece %21'lik bir kesim, iş yerinde yapay zeka eğitimi aldı; eğitim almak, kullanım sıklığını 2,6 kat artırıyor.
Benimseme Hızlanıyor, Ancak Anlayış Hala Sınırlı
Fransa, genel yapay zeka kullanımında bir kısmını geri kapatmış durumda. İki yılda kullanıcı sayısı neredeyse iki katına çıktı.
| Yıl | Fransa'daki Yapay Zeka Kullanıcıları | Dünya Ortalaması (20 Ülke) |
| 2023 | %28 | %38 |
| 2024 | %35 | %44 |
| 2025 | %51 | %62 |
Fransa, ABD'nin (%40), Japonya'nın (%42) ve Almanya'nın (%47) önünde yer alıyor, ancak Birleşik Krallık (%56), İtalya (%59) veya İspanya'nın (%64) gerisinde kalıyor.
Yapay zeka kullanmak, onu anlamak anlamına gelmiyor. Bu noktada Fransızlar daha fazla zorluk yaşıyor: %59'u yapay zekanın ne olduğunu iyi anladığını belirtirken, bu oran ABD'de %66, Birleşik Krallık'ta %64 ve Hollanda'da %75. Araştırma, kültürel bir açıklama sunuyor: Fransa'da yapay zeka, daha çok düzenleme açısından ele alınıyor, somut kullanımlar açısından değil.
Anlayıştaki farklılıklar, profil bazında da büyük değişiklikler gösteriyor:
| Profil | Yapay Zekayı İyi Anlama |
| Erkekler | %67 |
| Kadınlar | %51 |
| 35 yaş altı | %72 |
| 50 yaş ve üstü | %45 |
| Üniversite mezunları (Lisans ve üzeri) | %66 |
| Üniversite mezunu olmayanlar | %51 |
Bu farklılıklar önemsiz değil: profesyonel kullanımlarda da daha da belirgin hale geliyor.
Çelişkili Bir Algı: Ekonomi İçin İyi, Toplum İçin Endişe Verici
Yapay zekanın imajı iyileşmiş durumda. Her iki çalışandan biri (%46) artık olumlu bir algıya sahipken, yalnızca %22'si olumsuz bir tutum sergiliyor.
Ancak algı temelde çelişkili kalıyor. Çalışanlar, yapay zekayı şirketler için bir fırsat (%41) ve kendileri için kişisel olarak bir fırsat (%37) olarak görüyorlar. Ancak, toplumsal etkisi konusunda çok daha şüpheci:
| Yapay Zekanın Etkisi... | Fırsat | Tehdit |
| Şirketler | %41 | %22 |
| Kişisel Olarak | %37 | %24 |
| Ülke Ekonomisi | %31 | %28 |
| Çalışanlar | %28 | %34 |
| Fransız Toplumu | %25 | %37 |
| Çevre | %23 | %37 |
Potansiyel dezavantajlar hakkında sorulduğunda, çalışanlar ilk olarak aşırı bağımlılığı (%25), ardından insani etkileşimlerin kaybını (%24) belirtiyorlar; veri gizliliği riskleri (%23) veya yapay zeka tarafından yer değiştirme korkusu (%21) önünde. Teknolojik işsizlik korkusu, direnişlerin ana motoru değil.
Yöneticiler ise Kesinlikle İkna Olmuş
Yönetici kesimi, tamamen farklı bir görüşe sahip. Önümüzdeki beş yıl içinde organizasyonlarına en fazla olumlu etki yapacak faktörler sorulduğunda, %53'ü yapay zeka ilerlemelerini birinci sırada gösteriyor, ekolojik geçişin (%28) veya çalışanların becerilerinin artırılmasının (%23) çok önünde.
Bu heyecan, somut sonuçlara dayanıyor:
- %70 yapay zekanın şirketlerinin verimliliğini artırdığını düşünüyor.
- %52 çalışanların haftada 3 saatten fazla zaman kazandığını belirtiyor.
- %76 bu serbest kalan zamanı daha değerli görevlere yönlendirdi.
- %64 çalışanlarını yeni beceriler konusunda eğitti.
- %57 yapay zeka uygulamaları sonrası çalışanlarının maaşlarını artırdı.
- %75 bu uygulamanın desteklenmesi için yeni çalışanlar işe aldı.
İş kaybına yol açacak bir teknoloji imajının çok uzağında, yöneticiler pek endişeli değil: yalnızca %5'i, pozisyonları yapay zekaya devretme durumunda çalışan sayısını azaltmayı düşünüyor. Ve %80'i, önümüzdeki yıl içinde şirketlerinin bu araçları daha fazla kullanmasını olası görüyor.
Ekiplerde Kullanımlar Hala Çok Temkinli
Bu üst düzey optimizme rağmen, ekipler içindeki gerçek kullanımlar sınırlı kalmaya devam ediyor.
| Yapay Zeka Kullanım Sıklığı | İş Yerinde | Kişisel Hayatta |
| Haftada en az bir kez | %35 | %41 |
| Her gün | %9 | %10 |
| Asla | %37 | %25 |
İş yerinde yapay zeka kullananlar arasında, görevler çoğunlukla basit kalıyor:
Daha ileri düzey kullanımlar, genellikle gençler tarafından gerçekleştiriliyor. 25 yaş altındaki bireylerde, %30'u yaratıcılık için yapay zeka kullanırken, %26'sı eğitim için ve %23'ü teknik görevler için kullanıyor; bu oranlar 55-64 yaş grubunda sırasıyla %24, %13 ve %13.
Peki, bu kullanımlar neden bu kadar sınırlı kalıyor? Ana engel basit: %27'lik bir kesim, yapay zekanın görevleri için uygun olmadığını düşünüyor. Ardından gelen neden, ilgi eksikliği (%19), sonuçların kalitesi hakkında şüphe (%15) ve iş süreçlerine entegrasyon zorluğu (%13). Dolayısıyla, aracın potansiyelini bilmemek, gerçek engel; teknik veya etik çekincelerden çok daha fazla.
“Gölge Yapay Zeka”: Gerçek Bir İlgiyi Gösteren Bir İşaret
Araştırmadan ilginç bir fenomen ortaya çıkıyor: “Gölge Yapay Zeka”.
Yapay zekayı iş yerinde kullanan çalışanların %42'si, buna çoğunlukla kendi kişisel hesapları üzerinden erişiyor; yalnızca %29'u işverenleri tarafından sağlanan profesyonel bir hesap kullanıyor. Ve yalnızca %14'ü, şirketlerinin bu kullanımı düzenleyen bir iç politika oluşturduğunu belirtiyor.
Yönetici kesimi bunun farkında: %35'i, çalışanların profesyonel amaçlarla kişisel hesaplarını kullandığını gözlemlemiş ve %37'si, çalışanların resmi bir çerçeve belirlenmeden önce aracı kullanmaya başladığını belirtmiş.
Bu fenomen, veri gizliliği açısından bir risk oluşturuyor. Ancak, öncelikle çalışanların bu araçların potansiyelini keşfetme isteğini yansıtıyor; bu, teşvik edilmeden veya eğitim almadan gerçekleşiyor. İşverenlerin bunu dikkate alması gerekiyor.
Küçük İşletmeler ve Serbest Çalışanlar: Yapısal Olarak Geri Kalmış, Ancak Kullanımda Öncü
Küçük işletmeler, Fransız şirketlerinin %99'undan fazlasını ve özel istihdamın üçte birinden fazlasını temsil ediyor. Bu gerilik, ülkenin yapay zeka geçişi için kritik bir mesele.
| Şirket Büyüklüğü | Aylık Yapay Zeka Benimseme Oranı |
| Büyük Şirketler (250+ çalışan) | %58 |
| Orta Ölçekli Şirketler | %31 |
| Küçük Şirketler | %15 |
Yine de, bireysel olarak küçük işletmelerin yöneticileri, kullanım sıklığı ve kalitesi açısından, çalışanların ortalamasından daha iyi durumda.
| Profil | Sık Kullanım (haftada birkaç kez) | Yaratıcı Görevler İçin Kullanım |
| Küçük İşletme Yöneticileri | %35 | %35 |
| Serbest Çalışanlar | %31 | %37 |
| Çalışanlar (genel) | %25 | %24 |
Ayrıca, faydalar konusunda daha ikna olmuş durumdalar: Küçük işletme yöneticilerinin %44'ü ve serbest çalışanların %41'i yapay zekanın verimliliklerini artırabileceğine inanıyor; bu oran çalışanlarda %33. Yaratıcılık konusunda da fark oldukça belirgin (%33 ve %32, %22'ye karşı).
Bu profiller genellikle yapay zekayı kendi kendine, öz öğrenme yoluyla keşfetmiş ve bunu somut bir ticari gelişim aracı haline getirmiştir: marka kimliği oluşturma, maliyet hesaplama, stratejik planlama. Ancak, bazı sektörlerde, el sanatları, restoranlar, manuel işler gibi, yapay zeka ile günlük faaliyetler arasındaki bağlantıyı görmek zor.
Eğitim: En Güçlü ve En Az Kullanılan Araç
Eğitimle ilgili veriler, araştırmanın en çarpıcı bulguları arasında yer alıyor.
| Profil | Yapay Zeka Eğitimi Oranı |
| Büyük Şirketler (ETI/GE) | %30 |
| Orta Ölçekli Şirketler | %19 |
| Küçük İşletmeler (10'dan az çalışan) | %16 |
| Serbest Çalışanlar | %13 |
| Tüm Çalışanlar | %21 |
Ancak eğitimlerin etkisi büyük. Eğitim alan çalışanlar, yapay zekayı haftada en az bir kez kullanma oranında %68 iken, eğitim almayanlar için bu oran yalnızca %26. Bu, 1'e 2,6 oranında bir fark.
Eğitimlerin ayrıca güven ve uygulamalar üzerinde doğrudan etkisi var:
- %76 eğitim alanlar, eğitim sayesinde yeni kullanım durumları tanımladı.
- %74 yapay zeka kullanımında güven kazandı.
- %74 yeni görevler için yapay zeka kullanmaya başladı.
- %67 yapay zeka ile ilgili korkularının azaldığını gördü.
Paradoxal olarak, %58'lik bir kesim, yöneticilerin şirketlerinde yapay zeka eğitimleri düzenlediğini belirtirken, bu oran eğitim alan çalışanlarda yalnızca %21. Bu eğitimler, var olduğunda bile, tüm çalışanlara ulaşmıyor veya yeterince ilgili görülmüyor.
Çalışanların beklentileri net: %62 somut vaka çalışmalarına dayalı eğitimler, %61 araçların kullanımına yönelik pratik eğitimler istiyor. Teorik ve soyut içerik talebi çok daha düşük (%54). Sorun, “yapay zeka nedir” açıklamak değil, “günlük işimde nasıl kullanırım” göstermektir.
Bu eğitimleri vermek için, çalışanlar teknoloji şirketlerine (%27) işverenlerden (%24), eğitim kuruluşlarından (%22) veya eğitim kurumlarından (%18) daha fazla güveniyor. Küçük işletme yöneticileri ve serbest çalışanlar, teknoloji aktörlerine daha fazla yöneliyor (%34 ve %32).
Son olarak, yapay zeka becerileri, giderek artan bir işe alım kriteri haline geliyor: Fransız yönetici kesiminin %58'i bir adayın yapay zeka becerileri nedeniyle işe alındığını belirtirken, bu oran Avrupa ortalamasının (%54) üzerinde. Çalışanlar için bu araçları bilmek artık sadece bir avantaj değil: istihdam edilebilirlik için bir koşul haline geliyor.
Yorumlar
(8 Yorum)